"Дv ши нян уурлаж эд эрдэнэсээ далайд хаясан нь" гэдэг 17-р зууны vеийн Хятадын уран зохиолд биеэ vнэлэгч бvсгvйн хvний сэтгэлд хvрсэн дvр бvтээснээрээ Хятадын уран зохиолын тvvхэн дэх хамгийн гарамгай туужуудын нэг гэж vнэлэгдсэн байгаа юм. Тvvний зохиогч бол даруй Хятадын эртний хялбаршуулсан уран зохиолын хамгийн их нэртэй зохиолч Фэн мэн лvн байгаа юм.
Хятадын эртний vед бичгийн хэл болон ярианы хэл нь адилгvй байжээ. Эрт дээр vеэсээ ярианы хэлээр ч зохиол бичдэг байсан боловч тvvнийг ерєєсєє ёс тєртэй юумны тоонд оруулдаггvй байжээ. Ийм байдал 20-р зууны эхэн vед хvрч иртэл vргэлжилж, Хятадад бvрмєсєн ярианы хэлээр зохиол бvтээл туурвих хєдєлгєєн єрнєсєнєєс хойш сая vндсэнээсээ єєрчлєгдсэн юм. Фэн мэн лvн бол энэ хєдєлгєєнєєс ємнєх vеийн ярианы хэлээр зохиол бvтээл тууравдаг байсан маш чухал зохиолч болох юм.
Фэн мэн лvн (1574--1646) бол Хятадын ємнєд нутгийн уугууль байлаа. Тэр нялха багаасаа маш цэцэн сэргэлэн байж, зэрэг хэргэм хvртэж цалин пvнлvv эдлэхийн тєлєє олон жил мэрийсэн боловч 61 настай жилээ орон нутгийн ноён болсон байв. Тvvний элбэг их уран зохиолын бvтээлтэй харьцуулах юм бол энэ нь юу ч биш байлаа.
Хятадын эртний vед шvлэг найрууллыг уран зохиолын нэр тєртэй тєрєл зvйлээр vзэж эрхэмлэж, vлгэрийн зохиол ший жvжиг зэргээр тєлєєлvvлсэн хялбаршуулсан уран зохиолыг бол нийгмийн дор давхаргынхны уран зохиол гэж vздэг байсан учраас Хятадын эртний уран зохиолд шvлэг найрууллын ололт амжилт нь маш товойм болсон байгаа юм. Ийм байдал нь 16-р зууны Хятадын Мин улсын vеэс нэлээд их єєрчлєлттэй болсон байна.
Фэн мэн лvнгийн амьдарч байсан vед Хятадын таварын эдийн засаг болон хотын иргэдийн нийгмийн хєгжил нэлээд тvргэн байжээ. Хотын иргэдийн нєлєєллєєс шалтгаалж Фэн мэн лvн vлгэрийн зохиол, ший жvжиг, хялбаршуулсан уран зохиол бvтээхийг чухалчилж, нийтлvvлж байжээ. Тэрээр ардын дунд уламжлагдаж байсан янз бvрийн vлгэр домогийг чуглуулж, єєрчлєн найруулж байв. Тvvний зохиол нь хотын иргэдийн амьдралаар гол болгож, ялангуяа vлгэрийн жvжиглэг чанар болон домоглог чанарыг их чухалчилж, тухайн vеийн хотын иргэдийн сонирхолыг их татаж байжээ.
Фэн мэн лvнгийн зохиол дотроос "Ертєнцийн хvнд мэдvvлэх тодорхойлол", "Ертєнцийн хvнд сэрэмжлvvлэх зарлал", "Ертєнцийн хvнийг сэнхээрvvлэх ашдын vг" зэрэг ярианы хэлээр бичигдсэн єгvvллэгийн тvvвэр нь хамгийн их нэртэй аж. Ярианы хэлээр бичигдсэн єгvvллэгvvдийн энэ 3 эмхэтгэл нь Хятадын ойр vеийн уран зохиолын тvvхэнд онцгой байр суурь эзэлдэг юм.
Энэ 3 эмхэтгэлийнхээ дотор "Дv ши нян уурлаж эд эрдэнэсээ далайд хаясан нь" гэх зэргийн хайр дурлалын сэдэвтэй єгvvллэгvvд нь бvр ч их нэртэй юм.
Дv ши нян гэдэг бvсгvй нь биеэ vнэлэгч хvvхэн байв. Амьдралын эрхээр Дv ши нян биеэ vнэлж байсан боловч ариун сайхан хайр дурлалыг шvтэн дээдэддэг байжээ. Тэрээр Ли жиа хэмээх хар хvнтэй хайр сэтгэлтэй болж, эгэл хvний ердийн амьдрал хийхийг маш их хvсэж байлаа. Дv ши нян уйгагvй чармайж байгаад эцэсийн бvлэгт гаслангийн далайгаас мултарч чадав. Ли жиагийн ар гэрийнхэн тvvний Дv ши нянтай суухыг эсэргvvцэж байсан тул Ли жиа эдийн засгийн дарамтад орсон байлаа. Ли жиагийн чин vнэнчийг туршихын тєлєє Дv ши нян єєрийн чамлахааргvй их эд эрдэнэсийг шууд гаргаж єгсєнгvй Ли жиаг далдуур тэтгэж байжээ. Дv ши нян зоос мєнгє эд ашигт татагдахгvй єнє батын хайр сэтгэлийг хvсэн мєрєєдєж байсан аж. Харамсалтай нь Ли жиа эцэсийн бvлэгт ар гэрийнхээ дарамтаас айж байсан ба муу хvний єдєєлєгт орж, Дv ши нянг бусдад худалдаж єгчээ. Дv ши нян учрыг олж мэдсэний дараа сэтгэл зvрэх эмтрэн туйлын ихээр эмгэнэн гашуудаж, Ли жиагийн нvдэн дээр бvх эд эрдэнэсээ дайлайд хаж оруулаад єєрєє ч дайд vсэрч амиа егvтгэжээ. Энэ єгvvллэг уран зохиолын маш єндєр тvвшинд зохиогдож, зохиогчийн нийгмийн дор давхаргынхныг єр євдєж байсан сэтгэлийг харуулсан байна.
3 эмхэтгэлд орсон бусад зохиолууд нь ч хотын эгэл ардын амьдралаар сэдэвлэж, ёс суртахуун гоо сайхан болон хайр дурлал, найрсаг нєхєрлєлийг бичсэн байна. энэ 3 эмхэтгэл нь тухайн vеийн лvгэрийн зохиолын хамгийн єндєр тvвшинг харуулж, тухайн vеийн болон тvvнээс хойших уран зохиолын хєгжилд алс хэтийн vр нєлєє vзvvлсэн юм. Энэ нь Хятадын бишгvй олон уран зохиол, кино, телевиз, ший жvжиг, дуу хєгжмийн эх vндэслэл болж, ялангуяа Бээжин ший болон Кvнь жюй шийний их олон жvжиг нь бvр энэ 3 эмхэтгэлд орсон єгvvллэгvvдийг найруулж хийсэн зvйл болох юм. "Дv ши нян", "Цагаан могойн vлгэр", "Юй тан чvнь" зэрэг нэрт бvтээл бол бvр ингэж буй болсон жvжгvvд юм.
Yvнээс гадна Фэн мэн лvн бас их олон ардын дууны эмхэтгэл, ший жvжгийн эмхэтгэл найруулан бичиж, хожмын хvмvvст уран зохиолын элбэг их єв хєрєнгє vлдээж билээ.
|