Мал аж ахуйн бүс нутгийг хөгжүүлэхдээ зөвхөн мал аж ахуйг голлох тохиолдолд ногоон бүс байгуулах төлөвлөгөө нурхаас гадна мал аж ахуйн районы хөгжил ч саарч хоцрогдох аюултай ажээ. Иймээс мал аж ахуйн бүс нутгийн далд нөөцийг нээн ашиглаж шинэ төрлийн үйлдвэрлэлийг хөхүүлэн хөгжүүлж, уламжлалт дан ганц үйлдвэрлэлийн бүтцээс ангижирч, аажмаар мал аж ахуй дахь илүүдэл хөдөлмөрийн хүчийг бусад үйлдвэрлэл рүү шилжүүлж, бэлчээрийн мал аж ахуйн дарамтыг багасгах зорилт тавьж байна. Өөрөөр хэлбэл, мал аж ахуйн районыг олон салбараар иж бүрнээр хөгжүүлэх нь баруун хойт бүс нутгийг эрчимтэй хөгжүүлэх бодлогын үндсэн зорилт болж байна.
Мал аж ахуйн бүс нутгууд мал аж ахуй эрхлэхийн зэрэгцээ уул уурхай, ой мод, газар тариалан, загасны аж ахуйг хөгжүүлэх ихээхэн бололцоотой гэж үзэж байгаагийн зэрэгцээ мал аж ахуйн бүтээгдэхүүний боловсруулалтын шатны үйлдвэрлэлийг эрчимтэй хөгжүүлж мал аж ахуйн бүс нутгийн эдийн засгийн хөгжлийг түргэтгэн, ард олны амьжиргааг чинээлэгжүүлэх бодлогыг хэрэгжүүлэхийг зорьж байна. Өөрөөр хэлбэл, ӨМӨЗО зэрэг мал аж ахуй эрхэлдэг бүс нутгуудад мал аж ахуйн хөгжлийн цоо шинэ загварыг бий болгох, шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хөгжлийн стратеги, чиг хандлагыг боловсруулах зорилт тавьж байна.
Бэлчээрийн мал аж ахуйг шинэчлэхийн тулд юуны өмнө бэлчээрийн чанар болон малын бүтцийг сайжруулах, бэлчээрийн даацын дагуу малаа өсгөн бойжуулах, бэлчээр малын тоо толгойн тэнцвэрийг хангах зэрэг мөн боловч мал аж ахуйн бүс нутгийн хүн амын өсөлтийг хянах замаар хөдөлмөрийн хүчийг гол нь мал аж ахуйн боловсруулалтын үйлдвэрлэл рүү чиглүүлэх шаардлагатай байна. Үүний тулд жижиг хэмжээний хот суурин байгуулж мал аж ахуйн салбарт ажиллаж буй хөдөлмөрийн нөөц хүчийг тийш нь шилжүүлэн ашиглахыг зорьж байна.
Жижиг хэмжээний хотуудыг байгуулах нь эдийн засаг болон нийгмийн чухал ач холбогдолтой ажээ. Учир нь Өвөр Монгол зэрэг хоцрогдсон районуудад том, дунд хэмжээний хотууд нь мал аж ахуйн бүсээс зайдуу, нийгмийн хангамжийн систем тэр бүр хөгжөөгүй нөхцөлд хөдөө дэх их хэмжээний хөдөлмөрийн хүчийг ашиглах, нийгмийн хангамжинд хамааруулах бололцоогүй байдаг байна. Гэтэл жижиг хотууд ихээр үүсэн бий болох нөхцөлд тэдгээр нь бэлчээр нутагтай ойр дөт байх учир мал аж ахуйг болон мал аж ахуйн бүтээгдэххүүний боловсруулалтыг нэгэн зэрэг хөгжүүлэх, хөрөнгө оруулалтыг бүрэн ашиглах бололцоо олгохоороо ач холбогдолтой юм.
Нөгөө талаасаа жижиг хотууд нь том хотын үүсвэр болдог бөгөөд малчдыг зах зээлтэй ойртуулж мөн хөдөөгийн илүүдэл хөдөлмөрийн хүчийг том хотуудын зах зээл рүү харанхуйгаар татагдан орохоос хамгаалах, томоохон хэмжээний үйлдвэрийн газруудыг төвлөрүүлэх мөн ялангуяа зах зээлийн газрыг хөгжүүлэх замаар эдийн засгийн өсөлтийг хөнгах зорилготой юм.
|